Η 1η Δεκεμβρίου, που έχει οριστεί σαν Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS, μας δίνει την ευκαιρία όχι μόνο να θυμηθούμε τον πόνο που έχει φέρει σε εκατομμύρια ανθρώπους μέχρι σήμερα, αλλά και να δούμε πιο σοβαρά τις επιπτώσεις που έχει συντελέσει αυτή η μάστιγα στις ανθρώπινες σχέσεις.
Ο φόβος και η έλλειψη εμπιστοσύνης στο ερωτικό παιχνίδι με αγνώστους στην καλύτερη περίπτωση, η απομόνωση και η χωριστικότητα στην χειρότερη, έφεραν ουσιαστικά το τέλος μιας εποχής που χαρακτηριζόταν από σεξουαλική ελευθεριότητα, ανεύθυνες και επιπόλαιες σχέσεις που μόνο στόχο και σκοπό είχαν το κυνήγι της εύκολης και χωρίς επιπτώσεις ηδονή.

Μπορούμε όμως άραγε να βρούμε κάποιο θετικό μήνυμα σε όλα αυτά; Ουδέν κακό αμιγές καλού, έλεγαν οι πρόγονοί μας. Αν αυτό ισχύει, μπορούμε να βρούμε το κρυμμένο καλό πίσω από το πρόσωπο του κακού; Γενικεύοντας, πως μπορούμε να κρατήσουμε μια θετική στάση απέναντι σε μια ασθένεια, στον θάνατο, στην απώλεια και τον χωρισμό; Μπορούμε να διακρίνουμε πίσω από τον πόνο το φώς; Την ελπίδα πίσω από την απελπισία;

Ας δούμε λοιπόν με μια πιο θετική ματιά μερικά από τα μαθήματα που μας έδωσε το AIDS:

Από την δαιμονοποίηση στην αποδοχή του διαφορετικού
Όταν το AIDS έκανε πρώτα την εμφάνισή του σε κύκλους ομοφυλόφιλων, η πρώτη αντίδραση ήταν η περιθωριοποίηση. Αντιμετωπίστηκε σαν «νόσος των ομοφυλόφιλων» και έδωσε την ευκαιρία σε συντηρητικούς κύκλους να αναπτύξουν μια ρητορική δαιμονοποίησής του. Πάνω από τριάντα χρόνια μετά, οι gay κοινότητες της Αμερικής αναγνωρίζουν ότι τελικά, μέσα από μια μακριά πορεία πόνου, η εμφάνιση του AIDS βοήθησε τον μέσο Αμερικανό – και όχι μόνο- να δει το ομοφυλόφιλο άτομο με μια διαφορετική ματιά. Όταν το πρόβλημα ¨τους¨ έγινε πρόβλημα όλων, δόθηκε έμφαση στην ανθρώπινη πλευρά του πόνου, και όχι σε μια σεξουαλική πρακτική. Σύμφωνα με έρευνες, μπροστά στο φάσμα του θανάτου, πολλές οικογένειες που αντιδρούσαν στην ομοφυλοφιλία ενός εκ των μελών τους άλλαξαν στάση. Έσκυψαν με ενδιαφέρον πάνω στο άτομο – τον γιό, τον αδελφό, τον συνάδελφο – που πιθανόν να αντιμετώπιζε πρόβλημα, σταδιακά αποδέχτηκαν το δικαίωμα σε μια διαφορετική σεξουαλική επιλογή και αντιμετώπισαν με κατανόηση και συμπόνια την αυξημένη δυσκολία των σχέσεών τους.

Πιο ώριμες σχέσεις
Έγινε φανερή η ανάγκη να γνωρίζεις το άλλο άτομο καλύτερα πριν πας στο κρεβάτι μαζί του. Οι σχέσεις της μιας βραδιάς με αγνώστους απέκτησαν τέτοιο βαθμό επικινδυνότητας που ανάγκασε όλους και όλες να κάνουν μια στροφή, από το επιπόλαιο κυνήγι της ηδονής στην μορφή σχέσης όπου προτεραιότητα έχει να γνωρίσει ο ένας καλύτερα τον άλλον. Έννοιες όπως ανάληψη ευθύνης, δέσμευση, αποκλειστικότητα απέκτησαν ουσιαστική σημασία, ενώ υποχώρησε η αντίληψη « περνάμε καλά σήμερα και ότι γίνει – χωρίς να σκεφτόμαστε τις επιπτώσεις».

Συμπόνια και αλληλεγγύη
Μια μεγάλη μερίδα του κόσμου ευαισθητοποιήθηκε και ενεργοποιήθηκε προς την κατεύθυνση της προσφοράς: καλλιτέχνες, πολιτικοί, σύλλογοι συμπαράστασης, φιλανθρωπικές εκδηλώσεις για συγκέντρωση πόρων για επιστημονικές έρευνες κ.α. Όπως μια φυσική καταστροφή, όπως ένας σεισμός ή μια πλημμύρα, προκαλεί ένα κύμα αντίδρασης συμπαράστασης και βοήθειας προς τους πληγέντες, έτσι και εδώ η δράση του «κακού», έφερε την αντίδραση του φωτός και της αγάπης.